|
Dossier: Religie en internet
Debatterende theologen maken beste christelijke website
 Quote, Trouw, 25-11-11
 Het blog Staat Geschreven, waarop een orthodoxe en een liberale theoloog bijbelteksten bespreken, is de beste christelijke website van dit jaar.Het Bredaas-protestantse NoorderlichtBreda ('uitnodigend, ook voor zinzoekers die hun weg nog niet gevonden hebben') is de beste website van een plaatselijke kerk. Alle winnaars spreken met hun christelijke identiteit gelijkgestemden én andersgelovigen aan, meent jurylid Frank Bosman. 'Ze gebruiken toegankelijke taal en dringen hun geloof niet aan lezers op.' Volgens Bosman moeten makers van christelijke websites het nieuwsblog GeenStijl eens goed bestuderen. 'Dat heeft ook een scherp profiel, maar is toch interessant en amusant voor brede doelgroep.'
Twitter, geruchten en complotten
 Opinie, Katholiek Nieuwsblad, 28-10-11
 Het Nederlandse SBS 6-programma 'Shownieuws' heeft afgelopen week per ongeluk de tekst 'hersenbloeding beatrix' getwitterd. De redactie van het programma tikte de zoektermen per ongeluk in als tweettekst, maar trok het bericht later weer in. 'Shownieuws' betreurt ten zeerste dat er verwarring is ontstaan over de gezondheid van de koningin, en bracht zijn "welgemeende excuses" over aan de RVD. Twitter explodeerde bijkans onder de reacties. De vraag is waarom juist dit twitterbericht zoveel ophef veroorzaakte. In de tweede wereldoorlog ontwikkelde twee psychologen een wiskundige formule om te kunnen voorspellen of een bepaald gerucht (valse informatie) veel of juist weinig indruk zou maken. Lees verder.
What Would Jesus Hack?
 Artikel, Isidorusweb.nl, 18-10-11
 We kennen allemaal de slogans What Would Jesus Do? Wat zou Jezus doen? De vraag wordt dan gevolgd door een activiteit of een levenshouding. Wat zou Jezus stemmen? Wat zou Jezus eten? Welke auto zou Jezus rijden? Of neemt ie toch liever de fiets? Inzet van deze creatieve ongein is natuurlijk om het morele gewicht van Jezus van Nazareth aan een bepaald goed doel te koppelen, en om gelovige christenen aan te zetten vooral hybride auto’s te gaan rijden of alleen macrobiotisch voedsel te consumeren. De Economist van 3 september 2011 voegde er een bijzondere variatie aan toe. What Would Jesus hack? Wat zou Jezus hacken? Het magazine verbaast zich positief over een artikel van Antonio Spadaro. Lees verder.
De appel en de profeet
Artikel, Trouw, 12-10-11
 Het nieuws van de dood van Apple-CEO Steve Jobs schokte de wereld. Fans van Apple maakten spontane pelgrimages naar iStores over de hele wereld. Als offer brachten zij appels mee. Ze brandden kaarsen op hun iPads. Condoleancekaarten bleven achter als blijvende herinnering aan hun devotie voor hun tech-goeroe Jobs. De liefde van de Apple-fans voor de schepper van hun iPod, iPhone en iPad lijkt religieuze vormen aan te nemen. Is Apple inderdaad een religie, en Jobs haar hogepriester? Wie naar het logo van Apple kijkt, krijgt ogenblikkelijk Bijbelse associaties, zeker door het hapje dat er rechts uit is gebeten. In het beruchte tweede hoofdstuk van het Bijbelboek Genesis wordt het verhaal van de oerzonde uit de doeken gedaan. Lees verder.
Het kaarsje blijft branden
 Artikel, VPWinfo.nl, juli 2011
 Je zit vanavond heerlijk in de kroeg: koud pilsje, sigaretje nonchalant in de mondhoek, vrienden om je heen, zachte muziek die het praten niet onmogelijk maakt. Dan vliegt de deur van de kroeg open: koude wind giert naar binnen, je sigaretje valt in je bier en alle hoofden keren verstoord naar de indringer. "Geloof je al in Jezus!" Een man van middelbare leeftijd staat in de deuropening. Met een onaardse glimlach staart hij de verbouwereerde drinkers gade. Zo, en niet anders, gaan veel parochies te werken zodra ze zich op internet begeven. Het zijn 'zenders', als onze verdwaasde jongeling. Niet dat de boodschap fout is - in tegendeel, maar de tone of voice kon niet fouter zijn. Lees verder.
'Present!' Een werkmodel van digitale presentie voor kerkelijke professionals
 Wetenschappelijk artikel, Nieuwsbrief WKO, 12-07-11; samen met Eric van den Berg
 Kerken, kerkelijke professionals en geëngageerde christenen willen internet vaak maar al te graag gebruiken. Maar hoe doe je dat zonder belerend of opdringerig te worden of zonder beschuldigd te worden van digitale zieltjeswinnerij. Eric van den Berg en Frank G. Bosman bepleiten een nieuwe houding op internet, van digitale presentie. "In een houding van digitale presentie kan elke christen, professioneel of vrijwilliger bij een kerk of geloofsgemeenschap betrokken of niet, God zelf present stellen in zijn of haar digitale communities. Deze presentie is impliciet en reactief: eerst het gewonen digitale leven delen, en pas op de existentiële momenten in het leven van de digitale gemeenschapsleden God expliciet mediëren." Lees verder.
Digitaal Emmaus
Column, Tilburg Research, 06-06-11
 Het tweede decennium van de 21 e eeuw zal ongetwijfeld in bezit genomen worden door de sociale media. In 'web 2.0' zijn de traditionele rollen van zender en ontvanger aan de wandel. Overal zijn websites te vinden waar 'gewone mensen' informatie kunnen achterlaten en/of op elkaar kunnen reageren: YouTube, LinkedIn, Facebook, Hyves, Twitter, Flickr, de lijst lijkt oneindig. Voor de twitterende theoloog die ik ben, betekenen al die sociale media speeltuin en werkbureau tegelijk. Ik communiceer met een steeds groeiende groep mensen over het theologisch onderzoek dat ik aan de FKT doe, over Hugo Ball, de 'koning van Dada'. Ik krijg reacties op wetenschappelijke en populariserende artikelen en blog. Lees verder.
De kerk moet het web op
Interview, Trouw, 17-02-11
 Wie niet op internet zit, bestaat niet, zeggen multimediapioniers. Zij roepen ook de kerk op zich digitaal te presenteren. Theoloog Frank Bosman zal ook niet snel grote uitspraken doen over de spirituele invloed van Twitter. "Om zoiets als een mystieke ervaring te beleven, moet je toch echt met mensen tegelijkertijd dezelfde fysieke ruimte delen.” En dát is op internet bijna nooit het geval, zegt Bosman. Van zijn hand verschenen verschillende publicaties over religie en internet. Ook is hij zeer actief op Twitter en andere websites. Bosman: "Op internet reageer je vaak een seconde, uur of dag later op anderen. Je deelt bijna nooit dezelfde tijd, laat staan dezelfde ruimte.” Lees verder.
Digitale presentie
 Lezing, symposium Kerk en Internet, 15-02-11
 In deze lezing wil ik laten zien dat 'kerk' en 'internet', die door een wereld van verschil gescheiden lijken te worden, toch eigenlijk heel veel met elkaar te maken hebben. En ik wil pleiten voor een nieuwe online 'houding', een online 'houding' voor iedereen die als vrijwilliger of professioneel, vanuit een parochie, gemeente, organisatie of in zijn of haar uppie, maar vooral als christen op het net actief wil zijn. Ik wil pleiten voor een christelijke online houding van Digitale Presentie: het digitale leven delen met de anderen die je op allerlei plekken en momenten op internet aantreft, en op specifieke momenten die daarom vragen en/of ruimte toe bieden het goddelijke representeren in de digitale ruimte. Bekijk de lezing (deel 1 en deel 2).
De kerk op Facebook en Twitter
 Artikel over, Reformatorisch Dagblad, 15-02-11
 Frank Bosman, werkzaam bij de Faculteit Katholieke Theologie, legt uit dat de kerk sociale media niet moet zien als een digitaal uithangbord. „Ik moet dan denken aan een café, waar ik ’s avonds een biertje drink en een sigaret opsteek. Het zou totaal niet passen als daar iemand binnen komt stampen en begint te schreeuwen: „Jezus leeft, geloof in Hem.”” Bosman pleit voor een luisterhouding van kerken die zich gaan bewegen op het gebied van nieuwe media. Daarin is de kerk zender en ontvanger gelijk. „Het doel is om je leven met elkaar te delen. Vervolgens kun je, als de situatie erom vraagt, een spiritueel moment leveren. Denk maar aan de actie van vorig jaar om de kerkklokken te luiden als Oranje zou winnen.” Lees verder.
Kerk en internet: een pleidooi voor digitale presentie
Artikel over, Isidorusweb.nl, 15-02-11
Heb je net e-mail onder de knie, blijkt dit weer iets van gisteren te zijn. Communities zijn hot op dit moment: Facebook, Twitter, LinkedIn, Hyves. Menig pastoor of dominee, kerkbestuurder of kerkelijk vrijwilliger vraagt zich af wat ze hiermee moeten. De stencilmachine is net afgedankt en nu staan ze aarzelend op de drempel van de eenentwintigste eeuw. En dat terwijl de kerk nu juist uitnodigend moet zijn, ook via internet, vond een van de sprekers, cultuurtheoloog Frank Bosman (UvT). Kerk en internet vormen volgens hem geen vanzelfsprekende combinatie, maar toch pleitte hij voor wat hij noemde een houding van digitale presentie. Door ons doopsel zijn we immers middelaars van God geworden: Gods media. Lees verder.
Katholieke opinieleiders
Artikel, Isidorusweb.nl, 26-01-11
 In de Nederlandse media-arena figureren katholieken prominent: ze worden geïnterviewd voor landelijke en regionale dag- en weekbladen, zijn te gast in discussieprogramma's, mengen zich te pas en te onpas in actuele zaken, vaak ook via eigen kanalen als een (huis)krant, blog en/of twitter. Wie is wie in het katholieke medialandschap? En wie vertegenwoordigen ze? Antoine Bodar, priester en dandy. Peter Nissen, kerkhistoricus en kerkcriticus. Paul Vlaar, 'oranjepastoor en eucharistische flierefluiter. Mariska Orban-de Haas, 'talibankatholiek' en 'christengekkie. Erik Borgman, theoloog en lekendominicaan. Roderick Vonhögen, 'podcastpriester' en televisiepresentator. Frank G. Bosman, zelfbenoemd cultuurtheoloog. Lees verder.
Een kleine vocab voor de digitale katholiek
 Artikel, Isidorusweb.nl, Internetspiritualiteit.nl, 03-01-11; samen met Eric v.d. Berg
 Katholieken gebruiken hun eigen vocabulair dat voor buitenstaanders vaak onbegrijpelijk is. Vooral op Twitter – met 140 tekens per bericht - is zo'n eigen taaltje erg handig: kort, krachtig en alle ingewijden kennen de betekenis. We onderscheiden inmiddels enkele types digitale katholieken: de Randkerkelijke, de Goedkatholiek, de Grootinquisiteur, de Cyberkardinaal en de Monnik. Katholieken bekogelen elkaar vanuit digitale loopgraven met bijpassend lexicon. Maak kennis met de antichrist, de bisschopaanbidder, de boulevardkatholiek, de heiden, de guerrillatheoloog, de haatkatholiek, de inquisiteur, de ketter, de modernist, de relativist, de RK-vuvzela, de scheurmaker, de talibankatholiek en de zwartekousenkatholiek. Lees verder.
Vijf mediatips voor Talibankatholieken en andere gelovigen
Artikel, Isidorusweb.nl, 12-11-10; samen met Eric v.d. Berg
 Talibankatholieken hebben de media ontdekt. Hostierellen, klokkenluidende herrie, ongelukkige AIDS-uitspraken, doodsverwensingen, enzovoorts. 2010 is op zijn zachts gezegd een ongelukkig mediajaar voor de Rooms-Katholieke Kerk. Er lopen steeds meer talibankatholieken in de katholieke wereld rond. John Allen bedacht eerder dit jaar deze term. Wij willen daarom vijf tips geven aan talibankatholieken en andere gelovigen die zich buiten de veilige maar krimpende katholieke ‘inner circle’ willen begeven. 1) Presenteer niet alleen religieuze motieven; 2) Maak het niet persoonlijk; 3) Vecht niet tegen windmolens; 4) Pas principes van marketingcommunicatie toe; 5) Wees transparant. Er is letterlijk een wereld te winnen. Lees verder.
Gebedsrozen op een chaotische vuilnisbelt?
 Artikel, samen met Eric van de Berg, Bisdomblad, 19-06-10
 Soms is het wereldwijde web een vuilnisbelt met hier en daar schitterende rozen, vaak ook een bloementuin met hier en daar wat afval.Briljant vormgegeven websites met inspirerende inhoud, diepgaande conversaties op een discussieforum ten opzichte onzinnigheid ten top op sommige sociale media. Discussie en 'democratische waardering' horen blijkbaar meer bij internet dan bij hetkerkelijke instituut. Toch is er één religieus bereik dat een bijzondere synthese tussen instituut en internet vormt. Bidden is een oeroude vorm van religieus handelen. Als gebed het midden houdt tussen het kader gevende instituut en het individualisme van internet, dan moet er veel te vinden zijn. En dat klopt. Terug naar de oerkerk. Lees verder.
'Internet is moreel neutraal'
 Interview, De Lotusvijver (OHM), 03-01-10
 Rinus van Warven interviewt Frank Bosman over internet en spiritualiteit. “Elk instituut bang is voor nieuwe ontwikkelingen, kerken, politiek en vakbonden. Dat hoort er ook een beetje bij. De vrije spirituelen en geïnstitutionaliseerde kerken komen elkaar constant bezig. Ze hebben elkaar nodig. Ze moeten ook wat mopperen op elkaar. De vrije spirituelen kunnen een stukje instituut gebruiken. De kerken moeten leren dat je niet iedereen hetzelfde spirituele pakket kan aanbieden. Dat moet op maat worden gemaakt. Ik zou een pleidooi willen houden om kerken te laten finetunen.”
Beluister de uitzending. Op Internetspiritualiteit.nl is een samenvatting gepubliceerd.
Internetsacraliteit: enthousiasme en beperkingen van Web 2.0
  Opinie, samen met Eric van den Berg, Friesch Dagblad, 30-06-09; Het Goede Leven, 04-07-09
 Hoe googelen we ons een weg naar God? Voor termen als Geloof 2.0, internetspiritualiteit, podcastpriesters en twitterende predikanten lijkt plotseling flinke aandacht te ontstaan. In de laatste drie maanden werden maar liefst drie symposia gehouden door respectievelijk het IKON-pastoraat, de katholieke website Isidorusweb en Kerk en Wereld over het ontluikende fenomeen internetspiritualiteit. God heeft tegenwoordig minimaal MySpace, Facebook en iGoogle. Jezus en paus Benedictus XVI hebben fake-accounts op Twitter. Tegenwoordig vinden geloofsgenoten elkaar op algemene sociale netwerken als Facebook of Hyves. Op Twitter bestaan gebedsgroepen en twittert de Duitse Evangelische Kerk de hele bijbel bij elkaar als reach-out. Maar kan internet sacraliteit overbengen? Lees verder.
On the request of the Catholic Herald Tribune this article has been translated into English.
Gods getwitter
Artikel, Internetspiritualiteit.nl, 26-06-09
 Sinds enkele dagen heeft ook aartsbisschop Eijk (Utrecht) een eigen twitteraccount (twitter.com/eijk). Maar wie even verder zoekt, vindt ook andere ‘religieuzen’ op Twitter: ‘Benedictus XVI’, de ‘Dalai Lama’ en zelfs ‘Jahweh’ en ‘God’. Vaak gaat het om fake accounts. Moreel laakbaar gedrag of hilarische internetgeneuzel? Deze nepperij treft ook ‘religieuze’ accounts als van ‘Benedictus XVI’, ‘Dalai Lama’ en zelfs ‘God’. Op 13 maart aan “Jahwe”: “Excusa Domine, quaeso, sed potesne linguam tuam aliquid meliorari? Omnia quae dicas ad me, vicarium tuum in terris, computata est” dat te vertalen valt als: “Excuses Heer, mag U vragen of U Uw taal een beetje wil verbeteren, want alles wat U zegt wordt Uw plaatsvervanger aangerekend.” Lees verder.
...
|
