|
'God is ook in dit gesprek'
Interview, NRC Handelsblad, 16-07-11
Katholiek theoloog Frank Bosman (32) twittert, blogt, opinieert in kranten en spreekt op de radio. Over Christus, maar ook over games, science fiction en films. Vorige maand maand won hij de ‘theologie podium prijs’: voor de meest spraakmakende theoloog.
 Hij noemt zich ‘cultureel theoloog’ en geldt als een van de geheime wapens van de katholieke kerk: jong, vrolijk, kundig, veelzijdig en toch: helemaal katholiek. Op de Tilburg School of Theology organiseert hij bijscholingen en lezingen en hij werkt aan een promotie over de dadaist Hugo Ball.
LIEFDE
Ik heb een jaar op het seminarie gezeten. Toen kwam ik mijn vrouw tegen, bij de mis in het seminarie. Het was een hele vrome vrouw, en nog steeds. Toen ik haar voor het eerst zag ben ik even opgehouden met bidden. ‘Oe! Dat is wel een heel mooie vrouw!’. Ik was 19 en zij was 27. Prachtige moeilijkheden hadden we toen! We zijn nog steeds heel gelukkig met elkaar, twee kinderen hebben we.
Dat is het hoogste. Zonder liefde kan een mens niet leven. Als je je niet geliefd weet, dan ga je dood. Liefde is de zin van het leven. Dat is soms verschrikkelijk moeilijk, maar het leven is niet altijd makkelijk. Het is worstelen en ploeteren en langzamerhand gaat het wel iets beter.
CULTURELE THEOLOGIE
Mijn levenstaak is het om de connectie tussen cultuur en kerk te maken. Ik geef college over faceboekspelletjes en over Univé- en Durex-reclames. Verliefdheid in een soap, daaronder zit een boodschap over wat verliefden wel en niet mogen doen. Zo’n cultuuranalyse toont wat wij nu vinden van boete, verzoening en verlossing.
Een voorbeeld. Een Univéreclame eindigt met de zin: ‘het bestaat: nog niet voor je zelf alleen leven’ En dan zie je mensen op straat elkaar gewoon spontaan helpen zonder beloning. Het goede is zichzelf een beloning, dat is een deugd. Dat was al de boodschap van de apostel Paulus. In het spel Fall out III moet je in een door atoomoorlogen verwoeste wereld uit vrije wil je leven geven om de gevallen mensen een tweede kans te geven. Een bijbels thema! En ik speel nu het spel Brink. Dat gaat over een kunstmatige stad die drijft op een overstroomde wereld. Die stad heet de Ark. De Ark! Je kan zeggen, dat is maar een naam. Mijn conclusie is: het christelijk verhaal biedt nog steeds inspiratie om met elkaar na te denken over het leven. Ook al kan je ook zonder geloof een goed en gelukkig mens zijn.
GOD
Ik geloof in een God die ons geschapen heeft, die ons verlost heeft en die ons eens voltooien zal. Dat onze realiteit niet toevallig is, maar het resultaat van een wil, van een wilsbesluit dat voorafgaat aan ons bestaan , van de hoogste macht. En ik geloof dat God zich zo direct met mensen wil bezighouden dat er een mens geweest is waarvan we nu al 2000 jaar zeggen: ‘dat is God zelf die tot ons sprak’. Ik geloof ook dat God ons nooit in de steek laat maar altijd betrokken zal blijven. Zelfs ook in het gesprek dat wij hier met elkaar houden. Dat zou je de heilige geest kunnen noemen.
Ik heb wel een probleem met een te persoonlijke god. Want ik bid dat het mag regenen, opdat mijn plantjes mogen groeien, maar jij bidt dat het mooi weer mag worden omdat je in de tuin wil werken. Hoe moet God al die persoonlijke dingen oplossen? Dat gaat niet. Om God te redden moet ik hem op grotere afstand plaatsen. Een God die vrij ver van het menselijk gemier en gedoe vandaan staat.
Maar ik moet ook voorkomen dat Hij alleen maar een abstractie is. Daarmee kan ik geen relatie hebben. Met Jezus kan ik dat wel. Dat is een godmens. Hem konden we aanraken, met hem praten en de vinger in zijn wonden steken. Toen was God heel concreet.
God is voor mij óók concreet in ontmoetingen die ik met mensen heb. In de liefde die ik voor mijn vrouw en kinderen voel. In de goedheid die ik tegenkom, de schoonheid, de vriendschap die ik mag onderhouden. Dat zijn voor mij allemaal goddelijke doorkijkjes.
MYSTIEKE ERVARING
Ik ben zelf niet zo’n mysticus, maar ik ervaar wel dat ik in het leven gedragen wordt, door iets dat groter is dan mij zelf. Het is een diepe ervaring dat ik er niet alleen voor sta in dit leven. Dat er een waarheid is en een schoonheid die groter is dan wat wij met zijn allen met onze beperkte woorden en beelden kunnen verwoorden. Ik heb een ervaring van het transcendente, van een werkelijkheid die achter onze fysieke werkelijkheid ligt. En dat noem ik dan God.
Ik kan me gewoon geen realiteit voorstellen die puur empirisch te verklaren is. Dan beroof je de realiteit van alle poezie, van alle mystiek, van alle twijfel, van alle liefdeskrachten. Die ervaar ik en ik wil ze ook hebben. Ik wil het zien. Ik wil mystiek, ik wil poëzie, ik wil spiritualiteit. Daar is nog poëzie en dat heb ik nodig!
TWIJFEL
Ik heb meerdere momenten gehad in mijn leven waarop ik besloot om toch katholiek te blijven, momenten dus waarop ik zeer twijfelde en me afvroeg of ik dit kon blijven volhouden. Toen ik van het seminarie afging natuurlijk. En ook op de universiteit. In een theologiestudie wordt je geloof flink op de proef gesteld, en terecht. Ik ben ook wel gevallen, ik ken de geur van straatstenen hoor!
Maar als je niet meer durft te twijfelen, dan kan je ook niet meer groeien. Juist die twijfel weekt je los uit datgene waarin je heel confortabel achteruit kan leunen. Dan moet je weer helemaal gaan uitdenken waarin je nou eigenlijk geloof. En dat is goed.
BEKEREN
Daar hangt een spruitjeslucht omheen. Ik ben niet iemand die op de markt gaat staan met gitaar om Jezus-liederen te zingen. Alsof je in een kroeg zit, gezellig met elkaar te drinken en dan komt er een man binnen en die zegt, geloof je al in Jezus. Nou daaag! Weg wezen! Tsk! Sommige christenen proberen hun religie door je strot heen te duwen, en dat lukt natuurlijk niet.
Maar als ik gewoon aan het praten ben en mensen vragen of ik ergens in geloof dan geef ik hartstochtelijk antwoord. Omdat ik hartstochtelijk verknocht ben aan christelijke religie. Maar dat ga ik niet opdringen. Snap je het verschil?
ABORTUS
We zijn gelukkig geen theocratie en ook geen christelijk land meer. Dan moet je dus compromissen zoeken. Maar we moeten wel blijven praten over over leven en dood. Wat we ook in de wet regelen, we moeten met elkaar in gesprek blijven over abortus, euthanasie, genmanipulatie, embryoselectie en al die medische ethische kwesties.
Zelf vind ik het aborteren van ongeboren kinderen heel erg moeilijk. Het doden van een levend wezen is moord. Maar ik kan het ook niet over mijn hart verkrijgen om een moeder een moordenaar te noemen die tegen mij zegt: ik zie geen andere oplossing. Daar worstel ik mee. Dat doden vind ik vreselijk, maar wie ben ik om te bepalen dat jij dat nooit mag doen? Uiteindelijk is het oordeel aan god en niet aan mij.
DE HEL
Ik ben gecharmeerd van de kerkvader Origines (185-254 ). Hij heeft een theorie dat de hel bestaat om de gerechtigheid van God mogelijk te maken. Want God moet de mogelijkheid hebben om te straffen. Maar uiteindelijk is de liefde van God groter dan zijn gerechtigheid. De hel is leeg, of zal uiteindelijk leeg zijn.
Ik kan me wel voorstellen dat als je overlijdt je hele leven aan je voorbijtrekt. En dat je dan de vreugde ervaart die je anderen bezorgd hebt en dat ook het verdriet en ellende die je aan anderen aangedaan hebt. Een soort loutering.
MACHT
Macht is veel te verleidelijk. Stel dat wij christelijke theocratie hadden, dan zou het zo verleidelijk zijn wetten door te voeren die alleen maar de christenen bevoordelen en geen rekenen houden met andersdenkenden. En uiteindelijk is dat niet christelijk. Je moet juist ruimte geven aan anderen, die anders geloven en denken. Ik zou het verschikkelijk vinden, kijk eens naar Iran.
Bron: Dit interview is gepubliceerd in het NRC Handelsblad.
...
|
