|
Katholieke opinieleiders
Artikel, Isidorusweb.nl, 26-01-11
In de Nederlandse media-arena figureren katholieken prominent: ze worden geïnterviewd voor landelijke en regionale dag- en
weekbladen, zijn te gast in discussieprogramma's, mengen zich te pas en te onpas in actuele zaken, vaak ook via eigen kanalen als een (huis)krant, blog en/of twitter. Wie is wie in het katholieke medialandschap? En wie vertegenwoordigen ze?
(Met dank aan de immer kritische @Bourdonne, die me op dit idee bracht. De discussie is te volgen via #knuffelkatholiek.)
Antoine Bodar (1944), priester, dandy, overtuigd celibatair en openlijk homoseksueel. De enige openlijk katholieke notabel met een eigen glossy Antoine. Woont beurtelings in Amsterdam en Rome. Volgens eigen zeggen 'altijd een pelgrim', nooit ergens echt thuis. Van alle katholieke opinieleiders heeft Bodar als geen ander toegang tot de borreltafels van alle praatprogramma's die er toe doen. Bodar is zo'n type die in elk gezelschap op zijn plek is en over elk onderwerp wel een mening heeft.
Bodar vertegenwoordigt een brede groep katholieken-aan-de-basis met een duidelijk ontwikkeld gevoel voor esthetiek, liefde voor de liturgie, verbondenheid met de traditie, en een mild tegendraads geluid. De Bodarkatholieken waarderen zijn hoffelijkheid en retoriek. Aan Bodar zitten geen scherpe randjes, alle pijnpunten worden wel benoemd maar uiteindelijk bedekt onder een minnelijke mantel van katholieke liefde.
|
|
Peter Nissen (1957), kerkhistoricus, kerkcriticus, scherp van de tongriem, . Nissen kent de katholieke kerk van binnen en van buiten: hij doceerde zowel aan het grootseminarie te 's-Hertogenbosch, als aan de Radbouduniversiteit en de Universiteit van Tilburg. Ook wist Nissen de RU buiten de fusie te houden die leidde tot de oprichting van de Faculteit Katholieke Theologie. Sinds Nissen zich in 2010 tot de Remonstrante Broederschap bekeerde (hoewel hij zelf eerder van 'vriendschap' spreekt), is zijn populariteit als katholiek commentator wat tanende.
Nissen vertegenwoordigt een relatief oudere groep van kritisch katholieken, vaak uit het zuiden van het land. In zijn onversneden kritiek op gezag en hiërarchie haalt Nissen veel steun van de oude kerkvernieuwers uit de hoek van de '8 Mei-beweging' op. |
|
Paul Vlaar (1971), 'oranjepastoor', eucharistische flierefluiter, prins carnaval en brokkenpiloot. Raakte in 2010 verwikkeld in een kerkelijke rel rond het mixen van het wereldkampioenschap voetbal en de H. Mis. Hoewel de weergave sterk geredigeerd was, had hij van tevoren kunnen weten dat de cameraploeg van Associated Press hem wereldfaam en bijbehorende problemen zou opleveren. Bisschop Punt van Haarlem schorste hem korte en drukte hem op het hart om geen missen met piraten, dj's, valken en voetballen te 'verfraaien'. Vlaar hield zich niet aan de hem opgelegde mediastilte en luistert graag naar het geluid van zijn eigen stem.
Vlaarkatholieken zijn juist gecharmeerd van diens egocentrisch (let op: niet egoïstisch) optreden. Vooral randkerkelijken, 'catholics light' en katholieken met een zeer horizontaal kerkbeeld (mis = maaltijd = gezelligheid) lopen met hem weg, omdat hij 'kerk' en 'straat' met elkaar weet te verbinden. |
|
Mariska Orban-de Haas (1978), opvolger van Dorenbos, hoofdredactrice Katholiek Nieuwsblad, 'talibankatholiek', 'christengekkie', martelaar van het vrije katholieke woord. Wie 'Mariska' zegt, zegt 'abortus'. Sinds zijn een paar maanden geleden uit het niets Ed Arons opvolgde bij het KN is zij niet meer uit de media weg te slaan. Net als Bodar haalt ze alle kranten en magazines, en is ze vaak te gast bij praatprogramma's. Volgens haar vele (online) critici is ze retorisch onhandig en heeft ze de fijngevoeligheid van de spreekwoordelijke olifant.
Orban vertegenwoordigt vooral jonge katholieken met evangelische en/of charismatische neigingen. Voor Orbanianen is de wereld simpel en overzichtelijk: het ene vindt God wel goed en het andere niet. Theologie en reflectie staan niet in hoog aanzien; emoties en oneliners juist wel. Religieus fundamentalisme en politiek extremisme zijn hen niet onwelgevallig, veel sympathie voor ChristenUnie en zelfs SGP. |
|
Erik Borgman (1957), theoloog, lekendominicaan, Schillebeeckxadept, orakel van Tilburg. Borgman is een van de meest vooraanstaande theologen van Nederland. Hij publiceert veel over de rol en plaats van religie in de moderne, geseculariseerde samenleving. Hij figureert met enige regelmaat in geschreven interviews en (vooral confessionele) praatprogramma's. Qua uiterlijk roept hij associaties op met oudtestamentische eindtijdprofeten, met zijn lange witte haren en dito volle baard. Zijn sterkste punt is tegelijk voor anderen zijn grootste valkuil: Borgman heeft de neiging, net als zijn overleden leermeester, te vervallen in een soort theologische orakeltaal die voor medetheologen goed te volgen is, maar voor de simpele omstanders niet te ontcijferen valt.
Borgmankatholieken zijn intellectuele, goedopgeleide, bedaarde katholieken met belangstelling voor literatuur, kunst, geschiedenis en wetenschap. Zij gaan de confrontatie met de moderniteit aan, zonder het vaak bijbehorende cultuurpessimisme dat bijvoorbeeld veel Bodarianen parten speelt. |
|
Roderick Vonhögen (1968), 'podcastpriester', televisiepresentator, hardloper, gewichtsjojo-er, ideeënspuiter. De enige Nederlandse katholieke opinieleider die ooit op CNN geïnterviewd is. Bereikt honderdduizenden katholieken wereldwijd met zijn online activiteiten. In het maatschappelijke debat in Nederland heeft hij minder gewicht. En zeker sinds hij het programma Katholiek Nederland TV presenteert, zijn z'n media-optredens sterk teruggelopen.
Vönhogen vertegenwoordigt voornamelijk jonge katholieken en zinzoekers die alleen iets geloven als ze het via de oortjes van hun iPhone ingelepeld krijgen. |
|
Stijn Fens (1966), Vaticaankenner, Ajacied en zoon-van. Hij is de Nederlandse John Allen in zijn rol als Vaticanwatcher, zeker sinds zijn recente boek Vaticanië. Hij is loyaal-kritisch zoals een katholiek journalist is. De kerk niet afvallen, maar wel spiegelen. Langzaamaan vast BNR sidekick over seksueel misbruik, de paus en hiërarchie.
Fensianen zijn niet vies van voetbal en Rome. Ze vertegenwoordigen de van huisuitkatholiek met gevoel voor verhoudingen. |
|
Frank G. Bosman (1978), zelfbenoemd cultuurtheoloog, niet vies van een polemiek, uw onwaardige dienaar. Zoekt bij voorkeur het contrapunt in elke discussie, en kan op soms bijna sofistische wijze beide zijden van een discussie verdedigen en aanvallen. Wil prikkelen om zelf na te denken.
Bosmankatholieken nemen hun katholicisme zo serieus dat ze er hartelijk om kunnen lachen. |
|
P.S. Natuurlijk zijn er ook andere katholieke mediakanonnen te bedenken, zoals Ernst Hirsch Balin (ex-minister en CDA-prominent) en Wim van der Donk (commisaris van de Koningin in Noord-Brabant), die van hun katholieke roots en inspiratie geen geheim maken. Zij zijn in dit overzicht niet opgenomen, omdat zij niet in de media figureren vanuit of vanwege hun katholiciteit, maar vanwege hun politieke of maatschappelijke functie en expertise.
Bron: Dit artikel is gepubliceerd op Isidorusweb.nl.
...
|