|
Vision - Aus dem Leben Hildegard von Bingen
Recensie, KatholiekNederland.nl, 05-09-10
De film Vision - Aus dem Leben Hildegard von Bingen laat enkele sleutelscènes zien uit het leven van deze bijzondere Middeleeuwse vrouw, maar overtuigt niet. Regisseur Margarethe von Trotta maakt van Hildegard een moderne feministe, en geen wezen van vlees en bloed.
 Hildergard von Bingen (1098 – 1179) is een van de meest aansprekende heiligen uit de Middeleeuwen. Ze stichtte en beheerde twee Benedictijnse kloosters in Rupertsberg en Eibingen en zou internationale faam behalen als theoloog, filosoof en zieneres. Ze was superintelligent en de positie van abdis (in kerkelijke rang gelijk aan een bisschop of abt) was de hoogste die zij als vrouw in de Middeleeuwse maatschappij kon bereiken. Ze sprak en schreef meerdere talen, componeerde (ook nog voor onze moderne oren) vervreemdende muziek, zoals de Ordo Virtutem. Ze hield aantekeningen bij in een verzonnen taal en alfabet, het Lingua Ignota ('onbekende taal').
Machtige vrienden
Ze wordt in de gehele kerk als heilige vereerd, maar is officieel nooit gecanoniseerd, alleen zaligverklaard. Dit zou best eens te maken kunnen hebben met de naturalistische en holistische manier waarop de heilige naar de mens en het universum keek. Hildegard is misschien wel het meest beroemd, en zeker het meest invloedrijk, als het gaat om haar medicinale kennis van kruiden en planten. 'Als de ziel niet genezen is, kan het lichaam niet volgen,' zo kan men haar boodschap samenvatten. De kans was zeker aanwezig dat Hildegard met haar 'kruiden' een aanklacht van hekserij zou moeten doorstaan - abdis of niet - ware het niet dat zij enkele machtige correspondentievrienden had, zoals de pausen Eugenius III en Anastasius IV, Frederick I Barbarossa (Duitsland) en de beroemde theoloog en kerkleraar Bernardus van Clairvaux.
Gekaapt
In de moderne tijd is Hildegard en haar erfenis 'gekaapt' door zowel de New Age- als de feministische beweging. Dit laatste is ook het geval in de film Vision - Aus dem Leben Hildegard von Bingen. Regisseur Margarethe von Trotta maakte eerder films van gemarginaliseerde, krachtige vrouwen zoals Die bleierne Zeit (over vrouwen in de Rote Armee Fraktion), Rosa Luxemburg (over de gelijknamige marxistische politica, filosofe en revolutionair) en Rosenstrasse (over Joodse vrouwen tijdens WOII).
Mannelijk onbenul
Ook Hildegard is een van Von Trotta's 'superwomen'. Barbara Sukowa speelt met veel Begeisterung de op zich moeilijke rol van Hildegard. De film toont enkele belangrijke scènes uit de leven van de heilige: haar jeugd, haar intreden bij de Beneditijnen, haar verkiezing to abdis, haar visioenen en haar voortdurende strijd tegen het mannelijk onbenul dat volgens Von Trotta werkelijk overal te vinden was (en is!). En dat is ook direct het grote probleem.
Geen vlees en bloed
De film is zeker kijkenswaardig (mooie muziek, mooie fotografie) maar lijdt aan dezelfde kwaal als de in vele opzichten vergelijkbare film Pope Joan over de legende van de vrouwelijke paus. In beide films moet een eenzame 'supervrouw' de haat, machtshonger en domheid van de mannelijke kerk c.q. staat van de Middeleeuwen aantonen. Beide vrouwen worden iconen van de moderne feministische beweging, maar overtuigen daardoor niet als wezens van vlees en bloed.
In 2009 werd de film reeds uitgebracht, maar is nu even te zien in enkele Nederlandse bioscopen.
Zie meer info op: www.visionthefilm.com.
Bron: Deze recensie is verschenen op KatholiekNederland.nl.
...
|
