|
Recensie van 'City of Angels' (1998)
Recensie, KFA-filmbeschouwing.nl, 08-12-07
In 1998 regisseerde Brad Silberling zijn interpretatie van ‘Himmel über Berlin’ (1987). Het werd een magisch-realistische film over menswording. Een engel wordt mens, uit vrije wil. Zijn val leidt niet tot een eeuwige dood, maar tot zijn opstanding.
Seth (Nicolas Cage) is een doodsengel, die met gelaten plichtsbesef de gestorvenen komt ophalen. Als Seth de ziekenhuisdokter Maggie (Meg Ryan) vergeefs ziet worstelen voor het leven van haar patiënt, breekt er iets in Seth. Eerst is hij alleen nieuwsgierig. Hij blijkt zich zichtbaar te kunnen maken aan Maggie, zonder dat ze op het punt staat dood te gaan. Aanvankelijke wederzijdse nieuwsgierigheid slaat om in wederzijds verlangen. Seth verlangt naar Maggie’s liefde en om die te kunnen bereiken, verlangt hij tevens naar een mens te worden.
Een ziekenhuispatiënt Nathaniel Messinger (Dennis Franz) vertelt Seth hoe hij mens kan worden. Messinger was zelf ooit een engel. Seth laat zichzelf van een hoog gebouw afstorten en wordt mens. Dat blijkt echter nog maar het begin van zijn menswording. Hij heeft nog veel te leren. Nadat hij samen met Maggie zijn menswording heeft gevierd, sterft zij in zijn armen. Gebroken zwerft Seth door Los Angeles, de 'engelenstad', tot hij op het strand zijn oude collega-engelen ontmoet en in de golven van de zee zijn geloof en hoop terugvindt.
Menswording
De film 'City of Angels' draait om het religieuze thema van 'menswording'. In dit geval is het een engel die zo geboeid is door een mens dat hij zijn onsterfelijkheid wil opgeven om er zelf één te worden. Zijn menswording begint als hij door Maggie in zijn hart geraakt wordt en vindt een hoogtepunt in zijn letterlijke val. Net als in de bekende legende van de 'Val van de Engelen' uit de christelijke traditie komt Seth min of meer in opstand tegen zijn levenslot: een engel te zijn. Daarna viert Seth zijn leven door te vrijen met Maggie. Hij valt ten prooi aan al het moois en al het lelijks dat een mensenleven bezit: lijden, pijn, verdriet, wanhoop en tenslotte weer hoop. Waar in de traditionele legende God woedend is op de opstandige engelen en hen op de aarde gooit, kiest deze engel zelf voor de aarde en lijkt God het wel best te vinden. Zijn 'val' leidt niet immers tot zijn ondergang, maar tot zijn verlossing. God is de opvallende afwezige in de film, maar laat soms indirect iets van zichzelf zien. Niet voor niets heet de ex-engel die Seth de weg wijst 'Messinger', 'messenger', 'boodschapper' (van God).
Wat is de mens?
Silberling definieert in zijn film het fundament van mens-zijn. Hij visualiseert de zoektocht naar deze diep-menselijk essentie door met het tegenovergestelde te beginnen, een niet-mens, een engel. Vervolgens laat de regisseur Seth alle facetten van het mens-zijn doorlopen: overgave en verzet, liefde en verdriet, pijn en plezier, enzovoorts. Uiteindelijk laat Silberling 'zijn mens' balanceren op twee elkaar aanvullende begrippen: sterfelijkheid en hoop. Een mens is pas menselijk als hij het risico loopt te sterven. Seth neemt het risico en voelt al snel de pijn die het risico van menselijkheid met zich meeneemt. Tegelijkertijd is de mens echter in staat tot hoop, tegen beter weten in, tegen alle wanhoop in. De doodsengelen, zoals Seth ook was, kunnen onaangedaan het leven en sterven van anderen volgen. Seth niet en wordt mens.
Doop
Seth vindt in het water van de zee de hoop terug, en daarmee is dit de sublimatie van zijn menswording en het einde van zijn zoektocht. Hetzelfde (regen)water dat hem overstroomt tijdens zijn val, die het begin van zijn menswording inzet, wast het (zee)water hem nu vrij van zonden en van wanhoop. Seths leven begint met het accepteren van het risico van de dood, maar vindt zijn bekroning in een 20e eeuwse variant op de doop in de Jordaan. En in dat ‘doopsel’ zit de belofte verpakt op zijn opstanding.
Meer informatie: Cinema.nl
Bron: Deze recensie is eerder gepubliceerd op KFA-filmbeschouwing.nl.
...
|
